Nhập nội dung bạn cần tìm

Nhập nội dung bạn cần tìm
Từ điển đậu nành

Từ điển đậu nành

Tổng hợp những khái niệm, thành phần và công dụng đa dạng của đậu nành.

Kết quả bạn muốn tìm chưa có. Vui lòng quay trở lại sau.

Chất đạm (protein)

Thành phần quan trọng của sự sống này chiếm từ 33-38% trọng lượng hạt đậu nành, chiếm tỉ lệ cao nhất trong các loại thực vật cung cấp đạm. 

Đạm đậu nành là đạm thực vật hoàn chỉnh, có chất lượng cao gần tương đương đạm trong trứng và sữa bò. Đạm đậu nành có chứa 8 axit amin thiết yếu mà cơ thể con người không tự tổng hợp được. Đạm đậu nành cung cấp năng lượng, đóng vai trò chính trong việc sản sinh và tái tạo hệ mô, hỗ trợ tăng cơ bắp, nuôi dưỡng da và tóc; là dưỡng chất cần thiết cho sự hình thành kháng thể, phòng ngừa tình trạng nhiễm trùng và một vài loại bệnh. Đạm đậu nành còn góp phần tích cực trong việc giảm cholesterol trong máu  và phòng ngừa bệnh tim mạch.

Tryptophan

Tryptophan

Loại axit amin này đóng 2 vai trò rất quan trọng cho cơ thể. Thứ nhất là khả năng sản xuất niacin (vitamin B3) là một loại vitamin B quan trọng. Thứ hai, tryptophan có vai trò trong việc sản xuất serotonin – một chất dẫn truyền thần kinh, đóng vai trò tích cực trong khả năng nhận thức, giúp cơ thể điều hòa sự ngon miệng, giấc ngủ, giảm mức độ trầm cảm và sự lo lắng . Hàm lượng tryptophan là 480mg trong 100g đậu nành 

Threonine

Threonine

Chức năng chính của threonine là hỗ trợ hình thành collagen và elastin, hai chất liên kết các tế bào trong cơ thể. Threonine hỗ trợ tích cực cho hoạt động gan, tăng cường hệ miễn dịch và thúc đẩy cơ thể hấp thụ mạnh các dưỡng chất. Đậu nành là 1 trong 10 thực phẩm giàu threonine nhất  với 1.600 mg trong 100g đậu nành4. 

Isoleucine

Isoleucine

Isoleucine đóng vai trò sống còn trong quá trình phục hồi sức khỏe sau thời gian luyện tập thể dục thể thao. Đồng thời, Isoleucine giúp điều tiết lượng đường glucose trong máu, hỗ trợ quá trình hình thành hemoglobin và đông máu. Tỷ lệ của Isoleucine là 1670 mg trong đậu nành 100g đậu nành .

Leucine

Leucine

Leucine có vai trò quan trọng trong quá trình điều chỉnh hàm lượng đường trong máu, tốt cho những người bị tăng đường máu hoặc những người mong muốn đốt cháy chất béo nhanh chóng. Hơn nữa, loại axit amin này còn có chức năng duy trì lượng hormone tăng trưởng để thúc đẩy quá trình phát triển mô cơ. Trong 100g đậu nành có tới 2240 mg leucine6. Đây cũng là lý do khiến đậu nành được xem là thực phẩm tốt cho người bị cao huyết áp hay những quý ông muốn tăng cơ bắp.

Lysine

Lysine

Nhiệm vụ quan trọng nhất của lysine là khả năng hấp thụ canxi, giúp xương chắc khỏe, duy trì trạng thái cân bằng nitơ có trong cơ thể, tránh dãn cơ, mệt mỏi; giúp cơ thể tạo ra chất kháng thể và điều tiết hormone truyền tải thông tin. Trong 100g đậu nành có chứa 1970mg lysine6. 

Methionine

Methionine

Methionine chứa lưu huỳnh, có tác dụng bảo vệ đặc hiệu tế bào gan, chống nhiễm độc. Methionine còn được dùng như một yếu tố ngăn ngừa tế bào gan thoái hóa mỡ. Trong 100g đậu nành có khoảng 680mg methionine.

Phenylalanine

Phenylalanine

Có chức năng bồi bổ cho não, tăng cường trí nhớ, tác động trực tiếp đến não bộ, tạo ra vitamin D nuôi dưỡng làn da. Phenylalanine được tìm thấy trong sữa của động vật có vú. Nó được cho thêm vào thức ăn, đồ uống và thực phẩm bổ sung do nó có tính giảm đau và chống trầm cảm. Nó là tiền chất của chất điều biến thần kinh (neuromodulator) phenylethylamine, một chất thường được cho vào thực phẩm bổ sung. Trong 100g đậu nành có 1.800mg Phenylalanine.

Valine

Valine

Đây là loại axit amin có thể chữa lành tế bào cơ và hình thành tế bào mới, đồng thời giúp cân bằng nitơ cần thiết. Ngoài ra, nó còn phân hủy đường glucose trong cơ thể. Có khoảng 1.430mg valine trong 100g đậu nành

Chất bột đường (Carbohydrate)

Chất bột đường (Carbohydrate), hay saccarit (tiếng Anh: saccharide) hay gluxit (tiếng Pháp: glucide) rất cần thiết cho hệ thần kinh, có vai trò chuyo thần kinh,trọng, cấu tạo nên các tế bào mô, cơ. Đậu nành có 30% carbonhydrate, bao gồm carbonhydrate hòa tan và carbonhydrate không hòa tan, trong đó có chất xơ.

Cơ thể không tiêu hóa được carbohydrate không hòa tan (trong đó có xơ), tuy nhiên đây là chất rất quan trọng vì giúp hạn chế nhiều bệnh liên quan đến vấn đề tiêu hóa, trong đó có ung thư kết tràng, trực tràng.

Sữa đậu nành

Sữa được làm từ đậu nành, thực phẩm truyền thống lâu đời của người Á Đông. Món nước uống chứa nhiều thành phần dinh dưỡng tốt cho sức khỏe thích hợp cho mọi người, mọi lứa tuổi. Sữa đậu nành gồm sữa đậu nành nấu thủ công và sữa đậu nành công nghiệp. Sữa đậu nành công nghiệp được sản xuất với công nghệ tiệt trùng UHT. Theo đó, sau khi xử lý vỏ, xay, trích ly, khử bất hoạt các các enzyme không tốt, chuẩn hóa thêm các thành phần dinh dưỡng khác, sau đó sữa đậu nành sẽ đun ở nhiệt độ lên 140-146oC trong 6 giây, làm lạnh ngay và đóng gói trong bao bì 6 lớp trong điều kiện vô trùng để bảo toàn tối đa các chất dinh dưỡng. Vì thế, đậu nành công nghiệp giữ được độ tươi ngon trong 6 tháng mà không cần chất bảo quản

Chao

Chao

Món nước chấm lên men từ đậu phụ của người châu Á. Món ăn không thể thiếu của người ăn chay hoặc chấm rau luộc.

Dầu đậu nành

Dầu đậu nành

Dầu ăn được ép từ đậu nành. Đây là loại dầu ăn chế biến từ thực vật phổ biến nhất thế giới hiện nay, có giá trị dinh dưỡng cao được khuyên dùng hơn là mỡ động vật.

Đậu phụ

Hay đậu hũ là một món ăn dân dã của người dân một số quốc gia Đông Á như Việt Nam, Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc. Món này có nhiều cách gọi: đậu khuôn ở miền Trung và đậu hũ ở miền Nam. Đậu phụ là món ăn có thể giúp phòng chống xơ vữa động mạch, cũng thường được làm món ăn chay cho những người theo đạo Phật.

Đồ chay

Đồ chay

Đậu nành là nguyên liệu để chế biến hầu hết các thức ăn chay mô phỏng món ăn mặn.

Tàu hũ ky

Tàu hũ ky hay còn gọi là phù chúc hoặc váng đậu là một sản phẩm làm từ đậu nành. Trong quá trình nấu đậu, một lớp đậu mỏng chứa đạm và chất béo sẽ hình thành trên bề mặt nồi sữa đậu. Người ta sẽ vớt lớp màng mỏng này và phơi khô để thành tàu hũ ky.

Tương Bần

Tương Bần

Hay Tương làng Bần, tương Bần Yên Nhân là tên gọi một loại tương được sản xuất tại Thị trấn Bần Yên Nhân, Mỹ Hào, Hưng Yên, Việt Nam. Đây được đánh giá là một trong những loại tương ngon của đất nước Việt Nam. Đặc trưng cho vùng Đồng bằng Bắc Bộ.

Xì dầu

Hay còn gọi là nước tương là một loại nước chấm được sản xuất bằng cách lên men hạt đậu tương, ngũ cốc rang chín, nước và muối ăn. Nước chấm này, có nguồn gốc từ Trung Quốc, được sử dụng khá phổ biến trong ẩm thực châu Á tại khu vực Đông Á và Đông Nam Á.

Giá đậu nành

Giá được nẩy mầm từ đậu nành thay vì làm từ đậu xanh.

Phô-mai đậu nành

Năm 2007, một nhóm nghiên cứu thuộc Viện Sinh học Nhiệt đới TP.HCM đã sản xuất thành công phô-mai đậu nành. Để sản xuất phô-mai đậu nành nhóm đã dùng một số chủng vi khuẩn có sẵn trong sưu tập giống của Viện Sinh học Nhiệt đới, đặc biệt là vi khuẩn lactic (Lactobacillus sp.) phân lập từ sữa đậu nành lên men tự nhiên. Sau thời gian bảo quản và ủ chín ở các điều kiện khác nhau, nhóm đã sản xuất được 3 loại phômai khác nhau. 

Sản phẩm phô-mai 1 có màu vàng ngà, mịn, mùi thơm nồng, vị béo và không đắng. Sản phẩm thứ 2 có màu trắng bông của một loại mốc trắng dai, mềm, mịn và nhuyễn. Mùi thơm của sản phẩm thứ 2 có mùi thơm đặc trưng của loại mốc tạo ra nó, còn vị thì béo và không đắng. Sản phẩm thứ 3 lại có màu trắng ngà, lốm đốm xanh. Cấu trúc của phô mai này mềm và nhuyễn. Mùi vị thơm, béo và mặn. Hiện nay đã có vài cơ sở sản xuất phô mai làm từ đậu nành nhưng với quy mô nhỏ.

Cải thiện chứng trầm cảm

Hàm lượng folate trong đậu nành có thể giúp tránh nguy cơ trầm cảm bằng cách ngăn ngừa sự dư thừa homocysteine hình thành trong cơ thể. Homocysteine có thể ngăn chặn máu và chất dinh dưỡng lên não bộ, từ đó có thể dẫn đến trầm cảm. Không những vậy, khi homocysteine dư thừa sẽ gây trở ngại cho việc sản xuất các hormone cảm giác tốt như: serotonin, dopamin và norepinephrin (những hormone tác động đến tâm trạng, giấc ngủ và cảm giác ngon miệng).

Chống viêm

Choline trong đậu nành là chất dinh dưỡng quan trọng hỗ trợ cơ thể trong mọi hoạt động như ngủ, chuyển động cơ bắp, học tập và trí nhớ. Choline cũng giúp duy trì cấu trúc của màng tế bào, đóng vai trò thúc đẩy việc truyền tải các xung thần kinh, hỗ trợ hấp thu chất béo và làm giảm viêm mãn tính. Choline có nhiều trong đậu nành nên nó được coi là thực phẩm có tác dụng chống viêm rất hiệu quả.

Giảm cân

Giảm cân

Đậu nành chứa lượng đường thấp, là nguồn thực phẩm ít béo với hàm lượng đạm cao so với so với nhiều nguồn thức ăn giàu đạm khác, giúp bạn cảm thấy no lâu hơn, giảm nhu cầu ăn vặt - một trong những nguyên nhân chính làm bạn tăng cân. Chế độ ăn giàu đạm đậu nành kết với các bài luyện tập và chế độ ăn hợp lý sẽ là chương trình giảm cân hiệu quả, giúp xây dựng khối cơ bắp hiệu quả. 

Giảm cholesterol trong máu

Đậu nành làm giảm cholesterol trong máu khi kết hợp với chế độ ăn ít chất béo bão hòa. Chất Isoflavones trong đậu nành cũng góp phần giúp làm giảm lượng cholesterol xấu (LDL). Ăn đậu nành hằng ngày giúp hạ cholesterol trong máu dưới mọi hình thức, đồng thời nó cũng thúc đẩy quá trình lưu thông máu.: Đậu nành chứa lượng đường thấp, là nguồn thực phẩm ít béo với hàm lượng đạm cao so với so với nhiều nguồn thức ăn giàu đạm khác, giúp bạn cảm thấy no lâu hơn, giảm nhu cầu ăn vặt - một trong những nguyên nhân chính làm bạn tăng cân. Chế độ ăn giàu đạm đậu nành kết với các bài luyện tập và chế độ ăn hợp lý sẽ là chương trình giảm cân hiệu quả, giúp xây dựng khối cơ bắp hiệu quả. 

Giảm nguy cơ loãng xương

Isoflavones - hợp chất chống ô xy hóa trong đậu nành được biết đến có mối liên kết với khả năng làm giảm nguy cơ loãng xương và mất xương. Bên cạnh đó, thành phần canxi dồi dào trong đậu nành cũng là yếu tố giúp xương chắc khỏe.

Giảm nguy cơ mắc bệnh tim mạch

Giảm nguy cơ mắc bệnh tim mạch

Đạm trong đậu nành có thể thay thế cho đạm động vật, có tác dụng làm giảm lượng cholesterol xấu LDL. 25 gr đậu nành mỗi ngày có thể giúp giảm 8-16% nguy cơ mắc bệnh tim với các triệu chứng như tăng huyết áp, xơ vữa động mạch, nhồi máu cơ tim, đột quỵ. Cơ quan Thuốc và dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) khuyến dùng 25 g đạm đậu nành mỗi ngày như là khẩu phần ăn ít chất béo bảo hòa và cholesterol có thể làm giảm nguy cơ bệnh tim mạch

Kích thích hệ thống miễn dịch

Sữa đậu nành và thành phần Isoflavones có vai trò điều hòa các tế bào miễn dịch B (các tế bào sản sinh kháng thể) và có khả năng bảo vệ cơ thể chống lại các tác nhân phá hủy DNA  

Vitamin B6 trong đậu nành cũng giúp hệ thống miễn dịch của chúng ta khỏe mạnh hơn

 

Chống lão hóa

Chống lão hóa

Các axit béo omega 3 và omega 6 cũng như chất chống oxy hóa có trong sữa đậu nành có tác dụng bảo vệ các mạch máu bị tổn thương hay xuất huyết. Các hợp chất này sẽ bám vào miêm mạc mạch máu và bảo vệ các tế bào niêm mạc khỏi sự tấn công của các gốc tự do, là nguyên nhân gây nên lão hóa và tiền cholestorol. Nó còn giúp cải thiện tính lưu chuyển và linh hoạt của mạch máu giúp cơ thể chống chịu được sự thay đổi của huyết áp.

Dưỡng trắng da

Dưỡng trắng da

Bên cạnh uống sữa, bạn cũng có thể lấy sữa đậu nành để rửa mặt để giúp da mặt trắng sáng hơn. Nếu muốn dưỡng trắng da toàn thân, sau khi tắm, dùng sữa thoa khắp toàn thân, massage da khoảng 5 phút rồi tắm lại với nước để giúp da trắng hơn.

Cải thiện chứng khô âm đạo:

Đậu nành có chứa thành phần isoflavones tự nhiên. Chất này giúp điều tiết hóc môn, tăng khả năng tiết chất nhờn ở âm đạo. Vì vậy, ăn nhiều đậu nành giúp chị em phụ nữ cải thiện chứng khô âm đạo.

Bã đậu nành

Thành phần thu được sau khi đã tách, ép lấy dầu thông qua quá trình tinh chiết hoặc dùng dung môi hoà tan. Bã đậu nành thường được sử dụng để làm thức ăn chăn nuôi gia cầm, gia súc. Bã đậu nành khô của quá trình chiết xuất sữa đậu nành hoặc làm Tofu thì hàm lượng đạm còn thấp khoảng 20%, với bã đậu nành khô của quá trình ép dầu thì hàm lượng đạm cao hơn. Hiện nay ở Việt Nam, bã đậu nành đang được nghiên cứu để thay thế bột mì. Theo tính toán có thể thay 5% bã đậu nành khi làm bánh mì.

Cố định Nitơ-cải tạo đất

Cố định Nitơ-cải tạo đất

Nhiều loài trong họ đậu, trong đó có cây đậu nành chứa các vi khuẩn cộng sinh có tên là Rhizobia, chúng nằm trong các nốt sần của bộ rễ. Các vi khuẩn này có một khả năng đặc biệt là cố định nitơ từ khí quyển thành ammoniac giúp đất tươi xốp, không bị bạc màu, cải tạo đất tốt hơn làm tăng năng suất cho các cây trồng vụ sau. 

Cây trồng bản địa Đông Nam Á

Quê hương của đậu tương là Đông Nam Á nhưng 45% diện tích trồng đậu nành và 55% sản lượng đậu tương của thế giới nằm ở Mỹ. Nước Mỹ sản xuất 75 triệu tấn đậu tương năm 2.000, trong đó hơn một phần ba được xuất khẩu. Các nước sản xuất đậu tương lớn khác là Brasil, Argentina, Trung Quốc và Ấn Độ. Dầu đậu nành chiếm tới 80% lượng dầu ăn được tiêu thụ ở Mỹ.

Đậu nành chuyển gen

Đậu nành chuyển gen

Đậu nành là một trong số các cây lương thực đã có nhiều giống được cải biến di truyền (GMO) nhằm tăng năng suất. Đậu nành biến đổi gen nhằm chống sâu bệnh, thích nghi thời tiết tốt hơn nhưng giá trị dinh dưỡng không bị ảnh hưởng và không ảnh hưởng đến người dùng. Hiện nay, khoảng 80% lượng đậu nành được trồng phục vụ thương mại đều là GMO.